ევროპის საბჭოს ექსპერტთა საბჭო აცხადებს, რომ "აგენტების კანონს" არ აქვს არანაირი დასაბუთება, რომელიც ევროპულ და საერთაშორისო სტანდარტებს შეესაბამება. ამის შესახებ ექსპერტთა საბჭოს 25-გვერდიან მოსაზრებაშია ნათქვამი.

"არსებობს კანონის გარკვეული ასპექტები, რომლებიც გაურკვეველია. კერძოდ, იმასთან დაკავშირებით, განიხილება თუ არა სესხები შემოსავალად. [...] თუმცა ამგვარი პრობლემების გადაჭრა საკმარისი არ იქნება კანონის (პროექტის) ევროპულ და საერთაშორისო სტანდარტების მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოსაყვანად. მაშინაც კი, თუ დავუშვებთ, რომ არსებობს იმ სუბიექტების გამჭვირვალობის საჭიროება, რომელსაც კანონი ეხება, ის მაინც შეუსაბამოა აზრთან, რომ შეზღუდვები გავლენას მოახდენს გაერთიანებების თავისუფლებაზე, რაც აუცილებელია დემოკრატიულ საზოგადოებაში. ამრიგად, კანონით გათვალისწინებული შეზღუდვები განურჩევლად ვრცელდება სუბიექტებზე. უფრო მეტიც, კანონის ძალაში შესვლამდე მიღებული შემოსავლის სავარაუდო რეტროსპექტული ჩართვა აშკარად თვითნებურია, ვინაიდან ზემოქმედების ქვეშ მყოფი სუბიექტები ვერ აირიდებდნენ რეგისტრაციის ვალდებულებას მაშინაც კი, თუ შემდგომში უცხოური წყაროებიდან მიღებული შემოსავალი მათი მთლიანი შემოსავლის 20%-ზე ნაკლებს შეადგენდა. მეტიც, კანონი რეგისტრაციის და ფინანსური დეკლარაციის ვალდებულებას აწესებს მაშინაც, როცა შემოსავლის წყაროების შესახებ საზოგადოების ინფორმირებულობა შესაძლებელია შესაბამისი სუბიექტების ვებ-გვერდზე დეტალური ინფორმაციის გამოქვეყნების მოთხოვნით, რაც უკვე აღიარებულია, ბევრი სუბიექტისთვის.

უფრო მეტიც, ბევრი დებულება აწესებს პერსონალური მონაცემების გამჟღავნების მოთხოვნებს, რასაც არავითარი კავშირი არ აქვს უცხო სახელმწიფოებიდან შემოსული შემოსავლის წყაროების გამჭვირვალობის უზრუნველყოფის სავარაუდო მიზანთან.

გარდა ამისა, კანონი დაადგენს მონიტორინგის უფლებამოსილებებს, რომლებიც იქნება ძალიან ფართო მასშტაბის და გავლენას მოახდენს სამოქალაქო საზოგადოების ყველა ორგანიზაციაზე და არა მხოლოდ მათზე, რომელიც განისაზღვრება როგორც ორგანიზაციები, რომლებიც ახორციელებენ უცხო სახელმწიფოს ინტერესებს. ეს მონიტორინგი ზედმეტად ინტრუზიული იქნება მისი დიაპაზონით და სიხშირით.

და ბოლოს, კანონი ითვალისწინებს დებულებებს მარეგულირებელი ღონისძიებისთვის აშკარად გადაჭარბებული ჯარიმების დაწესებისთვის.

ამრიგად, კანონის მოთხოვნების არაპროპორციული ბუნება აუცილებლად გამორიცხავს მათ დასაშვებობას ნებისმიერი ლეგიტიმური მიზნისთვის.

კანონის მიზნის ლეგიტიმურობა თავისთავად კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას, რადგან მის დებულებებში არაფერია, რომელიც გაამყარებს მოსაზრებას, რომ მიზანშეწონილია გარკვეული სუბიექტების რეგულირება მხოლოდ მათი შემოსავლის წყაროდან გამომდინარე, მიუხედავად იმ საქმიანობის ბუნებისა, რომლებსაც ისინი ახორციელებენ. კანონის დასაბუთების ამ სისუსტეს ემატება ის, რომ ის აუცილებლად გამოიწვევს დაინტერესებული სუბიექტების გაუმართლებელ სტიგმატიზაციას იმის მტკიცებით, რომ ისინი ახორციელებენ უცხო სახელმწიფოს ინტერესებს მათი შემოსავლის ზოგიერთი წყაროს გამო. მსგავსი რამ არ არის გამართლებული, რადგან ის უგულებელყოფს ამ საქმიანობის შესაბამისობას როგორც საქართველოს კანონსა და კონსტიტუციასთან, ასევე იმ საერთაშორისო ვალდებულებებთან, რომლებიც თავად საქართველომ აიღო.

რომ შევაჯამოთ, ამ კანონს არ აქვს არანაირი დასაბუთება, რომელიც შეესაბამება ევროპულ და საერთაშორისო სტანდარტებს", – აცხადებენ ექსპერტთა საბჭოში.

ცნობისთვის: "ქართულმა ოცნებამ“ 3 აპრილს გამოაცხადა, რომ კვლავ გეგმავდა ე.წ. აგენტების კანონის ინიციირებას. ამ კანონის მიღების მცდელობამ 2023 წლის მარტში მასობრივი საპროტესტო აქციები გამოიწვია. საბოლოოდ, მმართველმა პარტიამ კანონპროექტი გაიწვია. კანონპროექტს შარშანდელი ვარიანტისგან მხოლოდ ის განასხვავებს, რომ ნაცვლად ტერმინისა „უცხოური გავლენის აგენტი“, გამოყენებულია ტერმინი „უცხოური ძალის ინტერესების გამტარებელი ორგანიზაცია“. საქართველოს დასავლელი პარტნიორები - შეერთებული შტატები, ნატო, ევროკავშირი, ასევე ევროპის არაერთი ქვეყანა, პარლამენტს მოუწოდებენ, არ მიიღოს ეს კანონი. საქართველოს პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა „აგენტების კანონს“, მმართველი გუნდის მტკიცების საწინააღმდეგოდ, „რუსული კანონი“ უწოდა, ხოლო „ქართული ოცნების“ ხელისუფლება რუსული მიმართულების გატარებაში დაადანაშაულა.

თითქმის ერთი თვეა, საქართველოში „აგენტების კანონის“ წინააღმდეგ საპროტესტო აქციები იმართება, მათ შორის რამდენჯერმე მრავალათასიანი საპროტესტო აქცია-მსვლელობა გაიმართა. ამ ერთი თვის განმავლობაში საპროტესტო აქციებზე სამართალდამცავებმა რამდენიმე ათეული ადამიანი დააკავეს.

პარალელურად, ოპოზიციური პარტიების წევრებსა და ოპოზიციურად განწყობილ აქტივისტებს ჯერ–ჯერობით დაუდგენელი პირები ფიზიკურად უსწორდებიან. გარდა ძალადობის ფაქტებისა, თბილისში ღამის საათებში არასამთავრობო ორგანიზაციების ოფისების კედლებზე, სამოქალაქო აქტივისტების სახლებთან, პოლიტიკური პარტიების ოფისების კარებზე და ჟურნალისტების საცხოვრებელ კორპუსებთან ჩნდება შეურაცხმყოფელი წარწერები და პოსტერები.

მრავალათასიანი საპროტესტო გამოსვლების და საერთაშორისო პარტნიორების არაერთი მოწოდების მიუხედავად, უარი ეთქვა „აგენტების კანონზე", „ქართული ოცნების" საპარლამენტო უმრავლესობამ კანონი 14 მაისს მაინც მიიღო.

საქართველოს პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა „აგენტების კანონს“ ვეტო დაადო.