საქართველოს ახალი ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული მოწყობა: ქართული სახელმწიფოს გადაუდებელი ამოცანა

2016-03-22 17:22:19
1991

ვასილ რუხაძე, პოლიტიკურ მეცნიერებათა დოქტორი; ჯეიმსთაუნის ფონდის პოლიტიკური ანალიტიკოსი

საქართველო პარადოქსების და ხშირად არც თუ ისე გონივრული პარადოქსების, ქვეყანაა. ჩვენი დღევანდელობის ერთ-ერთი პარადოქსი ის არის, რომ საბჭოთა კავშირის დაშლიდან და დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან თითქმის 25 წლის შემდეგ საქართველო კვლავ საბჭოთა ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული სისტემით ცხოვრობს, სისტემით, რომელიც უკიდურეს ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ დანაწევრებას, ბიუროკრატიზაციას[1] და ცენტრალიზაციას ემყარებოდა.

წინამდებარე სტატია  სწორედ ამ პრობლემებს ეძღვნება, თუმცა  ეს სტატია არ არის ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული რეფორმის კანონპროექტი. ეს გახლავთ პუბლიცისტური ნაშრომი, რომლის მიზანი  პრობლემის წარმოჩენა და მისი გადაწყვეტისათვის ზოგადი კონცეფციის წარმოდგენაა.

საქართველო, ქვეყანა, რომელიც სიდიდით მსოფლიოში მხოლოდ 110 ადგილზეა, დაყოფილია:  ათ რეგიონად (აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჩათვლით და ოკუპირებული აფხაზეთის და შიდა ქართლის გამოკლებით), 71 მუნიციპალიტეტად (12 თვითმმართველი ქალაქის ჩათვლით)  და ასობით ადმინისტრაციულ ერთეულად (ყოფილი სოფლის საკრებულო).

შედარებისათვის- შვედეთი, რომელიც ტერიტორიული სიდიდის მიხედვით საქართველოს 380 ათასი კვადრატული კილომეტრით აღემატება, დაყოფილია სულ 21 საგრაფოდ. ირლანდია, რომელიც საქართველოს სიდიდით სულ რაღაც 600 კვადრატული კილომეტრით აღემატება, დაყოფილია სულ 28 საგრაფოდ და 3 ქალაქად (იხილეთ აშშ-ს ცენტრალური სადაზვერვო სამსახური factbook-ი: https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/).

საქართველოში ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ერთეულების სიმრავლე ბუნებრივად წარმოშობს მეორე პრობლემას- ბიუროკრატიზაციას. ნათელია, რომ თითოეულ ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ დანაყოფს ელემენტალური ფუნქციონირებისათვის სჭირდება სახელმწიფო მოხელეთა კადრები. შესაბამისად, რაც უფრო მეტია ტერიტორიული ერთეულების რაოდეონობა, მით უფრო მეტია იქ მომსახურე ბიუროკრატთა რაოდენობა, რაც უსაფუძვლოდ ქმნის ათასობით ზედმეტ ბიუროკრტიულ თანამდებობას, თანმდევი ფინანსური ხარჯებით.

ზემოთ განხილული ამ ორი დიდი პრობლემის გადასაწყვეტად პოსტ-საბჭოთა საქართველოს არც ერთ  მთავრობას რეალური ნაბიჯები არ გადაუდგამს. ცვლილებების უმეტესობას  უკეთეს შემთხვევაში მხოლოდ ზედაპირული, კოსმეტიკური ხასიათი  ჰქონდა, უარეს შემთხვევაში კი, კიდევ უფრო რთულდებოდა არსებული პრობლემა. ზვიად გამსახურდიას ხელისუფლებამ რაიონის პირველი მდივნის თანამდებობას სახელი შეუცვალა და მათ პრეფექტები დაარქვა. სამწუხაროდ, ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული მოწყობის არსი მთლიანად უცვლელი დარჩა.

ედუარდ შევარდნაძის მთავრობამ ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ერთეულების შემცირების ნაცვლად, მათი რაოდენობა გაზარდა და საქართველო ცხრა მხარედ (კახეთი, მცხეთა-მთიანეთი, ქვემო ქართლი, შიდა ქართლი, სამცხე-ჯავახეთი, იმერეთი, რაჭა-ლეჩხუმ-ქვემო სვანეთი,  გურია და სამეგრელო-ზემო სვანეთი) დაყო, რომელთაც პრეზიდენტის მიერ დანიშნული „რწმუნებულები“ მართავდნენ.

ამგვარი ახალი დაყოფის შედეგად, საქართველოს ისედაც  გადატვირთული ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული სისტემა სამ საფეხუროვან  სტრუქტურად გადაიქცა, სადაც უზარმაზარი ადმინისტრაციული იერარქიის სათავეში იდგა მხარე (რეგიონი), შემდგომ მის შემადგენლობაში შემავალი რაიონები და ბოლოს, მათ დაქვემდებარებაში მყოფი სოფლის საბჭოები (რომელთაც მოგვიანებით საკრებულოები ეწოდა). ბუნებრივია, ყოველივე ამან ხელი შეუწყო რეგიონული მმართველობის შემდგომ ბიუროკრატიზაციას, გართულებასა  და არაეფექტურობას.

მიხეილ სააკაშვილის ხელისუფლებამ რაიონებს სახელი გადაარქვა და სანაცვლოდ, მუნიციპალიტეტები უწოდა. მთავრობამ ასევე დანერგა ქალაქის მერისა და მუნიციპალიტეტის გამგებლის არაპირდაპირი არჩევნების ინსტიტუტი, რაც ნიშნავდა, რომ მერსა და გამგებელს აირჩევდა არა ხალხი, პირდაპირი, საყოველთაო არჩევნების გზით, არამედ დანიშნავდა ქალაქის ან მუნიციპალიტეტის საკრებულოს თავჯდომარე, საკრებულოს თანხმობით (იხილეთ, „საქართველოს ორგანული კანონი ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ. 2005. თბილისი. საქართველოს პარლამენტი“). ბუნებრივია, ეს ნიშნავდა, რომ ადგილობრივ არჩევნებში გამარჯვებულ მმართველ პოლიტიკურ პარტიას მერისა  და გამგებლის თანამდებობაზე საკუთარი კანდიდატის გაყვანის სრული გარანტია  ჰქონდა.

2010 წელს  ოპოზიციასთან პოლიტიკური კომპრომისის მოტივითა  და საერთაშორისო თანამეგობრობაში დემოკრატიული რეჟიმის იმიჯის შექმნის მიზნით, პრეზიდენტმა სააკაშვილმა თბილისის მერის თანამდებობა პირდაპირი, საყოველთაო წესით, არჩევითი გახადა. სამწუხაროდ, ქალაქის მერის პირდაპირი, საყოველთაო წესით არჩევის  რეფორმა დედაქალაქის გარდა,  სხვა ქალაქებსა და მუნიციპალიტეტებს არ შეხებიათ.

ასევე, ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული მმართველობის დეცენტრალიზაციის ნაცვლად, ცენტრალურმა ხელისუფლებამ თავის კონტროლს დაუქვემდებარა: განათლების, სოციალური დახმარების, ჯანმრთელობის დაცვის, ხელფასების განაწილებისა და ადგილობრივი ბიუჯეტის კონტროლის ფუნქციები. ადგილობრივი მმართველობის ორგანოების კომპეტენციაში დარჩა მხოლოდ ინფრასტრუქტურული მომსახურების უზრუნველყოფა (პრეზიდენტ სააკაშვილის მმართველობის დროინდელი ადგილობრივი ორგანოების რეფორმებისათვის იხილეთ, The World Bank. 2012. Fighting Corruption in Public Services: Chronicling Georgia’s Reforms. გვ. 83-89)

პრეზიდენტ სააკაშვილის მმართველობის დროს ასევე გაუქმდა სოფლის საკრებულოები და დაწესდა ადმინისტრაციული ერთეულის (ყოფილი სოფლის საკრებულოს) რწმუნებულის თანამდებობა, რომელსაც მუნიციპალიტეტის გამგებელი ნიშნავდა და რომლის ძირითად ფუნქციას ერთეულის საქმიანობის მუნიციპალიტეტის საქმიანობასთან კოორდინირება წარმოადგენდა („საქართველოს ორგანული კანონი ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ. 2005. თბილისი. საქართველოს პარლამენტი“).

2012 წლის შემდეგ   პოლიტიკური კოალიცია, „ქართული  ოცნების,“ მთავრობამ სცადა ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული რეფორმის გატარება. აღნიშნულმა რეფორმამ მუნიციპალიტეტებსა  და თვითთმმართველ ქალაქებს (რომელთა რაოდენობა 5-დან 12-მდე გაიზარდა) გადასცა მნიშვნელოვანი ადმინისტრაციული და სოციალ-ეკონომიკური უფლებამოსილებები, რამაც რეგიონული დეცენტრალიზაციის პრობლემა მნიშვნელოვნად  გადაწყვიტა. (რეგიონებისათვის მინიჭებული უფლებამოსილებების სრული სიისათვის და რეფორმის სრული ტექსტისათვის, იხილეთ: „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი. 2014. თბილისი. საქართველოს პარლამენტი“). რეგიონული დეცენტრალიზაცია კი ეფექტური მმართველობისათვის ერთ-ერთი უმნიშნველოვანესი ფაქტორია, უპირველეს ყოვლისა, იმიტომ, რომ რეგიონის პრობლემები არავინ იცის უფრო უკეთ, ვიდრე თავად ამ რეგიონის მკვიდრმა.

ასევე, 2014 წლის რეფორმამ პირდაპირი წესით არჩევითი გახადა მუნიციპალიტეტის გამგებლისა და ქალაქის მერის თანამდებობები, რაც დემოკრატიული განვითარების მიმართულებით ძალზედ მნიშვნელოვანი ნაბიჯია.

მაგრამ ეს რეფორმაც მხოლოდ ნაწილობრივი და არასრულია, უპირველეს ყოვლისა, იმიტომ, რომ მთავრობამ არ შეამცირა მუნიციპალიტეტების უაღრესად დიდი რაოდენობა. შესაბამისად, გადაუწყვეტელი დარჩა ბიუროკრატიზაციის პრობლემა, რომელიც ქმნის ათასობით სრულიად არასაჭირო ბიუროკრატიულ თანამდებობასა და ადგილს, შედეგად, ზრდის ქვეყნის ფინანსურ ხარჯებს და ამავე დროს, ართულებს რეგიონების ეფექტურ მართვას.

გარდა ამისა, რეფორმამ პირდაპირი წესით არჩევითი გახადა მხოლოდ მუნიციპალიტეტის გამგებლებისა და თვითმმართველი ქალაქის მერის თანამდებობა, მაგრამ არა ისეთი თანამდებობები, როგორებიცაა: ადმინისტრაციულ ერთეულებში რწმუნებულის, მუნიციპალიტეტის მოსამართლეების, პოლიციის უფროსებისა და განათლების დეპარტამენტის თავჯდომარეების, რომელთა არჩევა ქართული დემოკრატიისთვის  უმნიშვნელოვანესია.

ასევე, პირდაპირი არჩევის პრინციპი არ შეხებია მხარის რწმუნებულის-გუბერნატორის ინსტიტუტს, რომელიც მუნიციპალიტეტის ზემდგომ ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ ორგანოდ რჩება. ვფიქრობ, სრული პოლიტიკური აბსურდია, რომ პირდაპირი, საყოველთაო წესით არჩეული მუნიციპალიტეტის გამგებლისა  და ქალაქის მერის ზემდგომ ინსტანციას წარმოადგენს ცენტრალური ხელისუფლების მიერ დანიშნული რწმუნებული-გუბერნატორი, რომელიც პასუხისმგებელია არა ამომრჩეველთან, არამედ- ცენტრალურ ხელისუფლებასთან.

მეორე საკითხია თავად მხარის, როგორც ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ერთეულის, არსებობის მიზანშეწონილობა, რომელიც კიდევ უფრო ზრდის ქვეყანაში ბიუროკრატიზაციის დონეს, რომ აღარაფერი ვთქვათ, მათი ადმინისტრაციული აპარატის შენახვის ფინანსურ ხარჯებსა და ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული მართვის გართულებულ პრაქტიკაზე.

საქართველოში საფუძვლიანი ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული რეფორმის ჩატარება ყოვლად გადაუდებელი ამოცანაა. ამ გზაზე, უპირველეს ყოვლისა, უმთავრესი  ნაბიჯი,  ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ერთეულების უაღრესად დიდი რაოდენობის შემცირებაა. შესაბამისად, აუცილებელია გაუქმდეს საქართველოს ცხრავე მხარე, რაც საქართველოს რთულ სამსაფეხუროვან  ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ სისტემას (მხარე-მუნიციპალიტეტი-ადმინისტრაციული ერთეული) უმალ გაამარტივებს და ორსაფეხუროვან სისტემად (მუნიციპალიტეტი-ადმინისტრაციული ერთეული) გადააქცევს.

ამასთანავე, მკვეთრად უნდა შემცირდეს საქართველოს 71 მუნიციპალიტეტის რაოდენობა და ისინი ერთმანეთთან მიერთების გზით გამსხვილდნენ და ახალ ერთეულებად ჩამოყალიბდნენ.

 მნიშვნელოვანია, რომ ახალი ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ერთეულების საზღვრები საქართველოს მხარეების ისტორიულ-გეოგრაფიულ საზღვრებს ემთხვეოდნენ, რომელთაც ასევე მათი ისტორიული სახელწოდება აღუდგებათ. ასე მაგალითად, სიღნაღის და დედოფლის წყაროს მუნიციპალიტეტები შეიძლება გაერთიანდნენ   ქიზიყის მხარედ, როგორც ეს ისტორიულად იყო. ჭიათურის, საჩხერის, ზესტაფონისა  და ხარაგაულის რაიონები გაერთიანდნენ  ზემო იმერეთის მხარედ. ახმეტის, დუშეთისა და თიანეთის რაიონების ჩრდილოეთი ნაწილები გაერთიანდნენ თუშ-ფშავ-ხევსურეთის მხარედ. ხულოს, შუახევის, ქედას რაიონები და ხელვაჩაურის და ქობულეთის რაიონების აღმოსავლეთი ნაწილები გაერთიანდნენ ზემო აჭარის მხარედ, და ა.შ. მთლიანობაში, საქართველოს ტერიტორია (ამ ეტაპზე ოკუპირებული აფხაზეთის და შიდა ქართლის გამოკლებით) შეიძლება

დაიყოს არა უმეტეს 20-22 ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ ერთეულად, რომელთა საზღვრები მეტ-ნაკლებად დაემთხვევა საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეების საზღვრებს. დედაქალაქი თბილისი ცალკე ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ ერთეულად დარჩება (მისი ზომის გამო), მასში ამჟამად შემავალი შიდა საქალაქო ერთეულებით (ვაკე-საბურთალო, დიდუბე, სამგორი და ა.შ).

ასევე მნიშვნელოვანია, რომ ახალ ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ ერთეულებს ეწოდოთ ძველ ქართულ პოლიტიკურ-ადმინისტრაციულ ლექსიკონში უკვე არსებული სახელი, როგორიცაა- სადროშო, თუმცა მათ სხვა ნებისმიერი სახელიც შეიძლება დაერქვას, საზოგადოების მოთხოვნისა და სიმპატიის მიხედვით (ამის შემდგომ ახალ ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ ერთეულებს თანმიმდევრულობისათვის მოვიხსენიებ, როგორც სადროშოებს).

ძველი ქართული პოლიტიკური-ადმინისტრაციული ლექსიკონის გაცოცხლება უფრო შინაურსა და ახლობელს გახდის ქართველი ხალხისათვის ახალ ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ დაყოფას და გარკვეულწილად, ქართულ საზოგადოებას დაანახებს ახალ და ძველ ქართულ სახელწიფოს შორის ისტორიულ კავშირს. ეს ყველაფერი კი ხელს  შეუწყობს ჩვენს საზოგადებაში ეროვნულ-სახელმწიფოებრივი ცნობიერების ჩამოყალიბება-განმტკიცებას, რომელიც დღეს ასე გვაკლია.

საქართველოში ახალ ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ დაყოფას აუცილებლად წინ უნდა უძღოდეს საქართველოს მოსახლეობის საფუძვლიანი აღწერა, რათა ქართულ სახელმწიფოს  ჰქონდეს სრული და ზუსტი ინფორმაცია, საქართველოს რომელ მუნიციპალიტეტსა და ქალაქში, რა რაოდენობის მოსახლეობა ცხოვრობს. ამ სტატისტიკური მონაცემების ქონა აუცილებელია, რათა მთავრობამ ახალი ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული დაყოფისას შეძლებისდაგვარად თანაბრად გადაანაწილოს მოსახლეობა ახალ ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ ერთეულებში.

თავის მხრივ, მოსახლეობის  თანაბრად გადანაწილებას უდიდესი მნიშვნელობა აქვს, რათა ყველა სადროშოს ჰყავდეს გადასახადის სტაბილური გადამხდელი. წინააღმდეგ შემთხვევაში, მივიღებთ რეგიონებს, რომლებიც საკუთარ თავსაც კი ვერ შეინახავენ და შესაბამისად, მთლიანად ცენტრალურ ბიუჯეტზე და მის ფინანსურ სუბსიდიებზე იქნებიან დამოკიდებულნი.

მოსახლეობის თანაბარი გადანაწილების გარდა, არანაკლებ მნიშვნელოვანია, რომ გათვალისწინებულ იქნას თითოეული ახალი ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ერთეულის ეკონომიკური პოტენციალი. კერძოდ, აუცილებელია, რომ ყოველ ახალ ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ ერთეულს გააჩნდეს საკმარისი ეკონომიკური რესურსები (რაიმე სახის სასარგებლო წიაღისეული, ნებისმიერი სახის და ზომის სამრეწველო საწარმო ან საწარმოები, მომსახურების სფერო, ტურიზმი და ასე შემდეგ), რომლებიც რეგიონს საშუალებას მისცემს აწარმოოს რეგიონის შენახვისათვის საკმარისი ფინანსური რესურსები და ამასთანავე, საერთო ეროვნულ ქართულ ეკონომიკასა და ბიუჯეტში თავისი წვლილი შეიტანოს. სხვაგვარად, ახალი ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ერთეული ისევ და ისევ ცენტრალურ ბიუჯეტზე დამოკიდებული აღმოჩნდება.

ახალი ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული დაყოფის განხორციელების შემდეგ აუცილებლად უნდა მოხდეს ადმინისტრაციულ სისტემაში დასაქმებული ბიუროკრატების რაოდენობის შემცირება. ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული ერთეულების შემცირებული რაოდენობა ამის კარგ საფუძველს შექმნის, რაც დაგვეხმარება ბოლო მოვუღოთ ჩვენი ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული სისტემის ბიუროკრატიზაციას.

ბუნებრივად, ბიუროკრატთა რაოდენობის შემცირება შესაძლებელს გახდის ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულ სისტემაზე ფინანსური ხარჯების შემცირებას. შესაბამისად, გამოთავისუფებული ფინანსური რესურსები შეიძლება, მოხმარდეს ისეთ მნიშვნელოვან სფეროებს, როგორებიცაა:  განათლების რეფორმა ან ქვეყნის ინფრასტრუქტურული განვითარება.

მუნიციპალიტეტების გარდა,  მაქსიმალურად უნდა შემცირდეს ადმინისტრაციული ერთეულების რაოდენობა,  სადაც კი ეს შესაძლებელია. მაგალითად, ერთ ადმინისტრაციულ ერთეულში შეიძლება, შევიდეს გეოგრაფიულად ახლოს მდებარე რვა ან თუნდაც, 10-12 სოფელი (ან რამოდენიმე დაბა და მცირე მოცულობის ქალაქი).

თავისთავად, საფუძვლიანი ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული რეფორმის განუყოფელი ნაწილი უნდა გახდეს ადგილობრივი მმართველობის ყველა საფეხურზე თანამდებობის პირების არჩევის პრინციპზე გადასვლა. კერძოდ, გამგებლებისა და მერების გარდა, პირდაპირი, საყოველთაო წესით არჩევითი უნდა გახდეს:  მოსამართლეების, პოლიციის უფროსების, განათლების განყოფილების თავჯდომარეების და ადმინისტრაციული ერთეულების რწმუნებულების თანამდებობები, რომლებიც ყოველ ოთხ წელიწადში (და მაქსიმუმ ორი ვადით) გადარჩევას დაექვემდებარებიან.

პირდაპირი და საყოველთაო არჩევის სისტემა  აუცილებელია, რათა ადგილობრივი მმართველობის წარმომადგენლები, უპირველეს ყოვლისა, პასუხისმგებელნი იყვნენ ქართველი ხალხის წინაშე. ეს არა მარტო ხელს შეუწყობს ბიუროკრატიის გამჭვირვალობის ზრდას, არამედ მის ეფექტურობასაც, რადგან ადგილობრივი ბიუროკრატი, უმეტეს შემთხვევაში, ეცდება თავისი მოვალეობა კარგად შეასრულოს, რათა მომავალ არჩევნებში საკუთარი გამარჯვების შანსი გაზარდოს.

გარდა ამისა, ადგილობრივი მმართველობის საყოველთაო საარჩევნო სისტემაზე გადასვლა რეგიონებში ხელს შეუწყობს პროფესიონალი, გამოცდილი ადმინისტრატორების, პოლიტიკოსების და საერთოდ, პოლიტიკური ლიდერების ახალი  თაობის გამოვლენასა და ჩამოყალიბებას, რომელთა მწვავე დეფიციტს საქართველო ქრონიკულად განიცდის. ამ ადამიანებისათვის რეგიონული ასპარეზი საერთო ეროვნულ პოლიტიკურ ასპარეზზე გასვლის წინ გამოსაცდელი, მოსამზადებელი დრო და ადგილი იქნება. შესაბამისად, ეს ყოველივე  დაეხმარება ჩვენში პროფესიონალი პოლიტიკური კადრების მუდმივი პრობლემის გადაწყვეტას.

 

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდგომ საქართველოს მმართველმა პოსტ-საბჭოთა ელიტებმა ვერ შეაფასეს ძირეული ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული რეფორმის აუცილებლობა და მნიშვნელობა. შესაბამისად, ამ მხრივ ბევრი არაფერი გაუკეთებიათ. საფუძვლიანი ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული რეფორმის გატარება დიდი ხნის წინ უნდა მომხდარიყო და ამჟამად, მისი გადადება ყოვლად დაუშვებელია. საქართველოს არ აქვს იმის ფუფუნება, რომ მასიური ბიუროკრატიზაციისა და მოუქნელი ტერიტორიული-ადმინისტრაციული სისტემის პირობებში, თუნდაც კიდევ ერთი წელი გაატაროს.

მეორე საკითხია, საქართველოს პოლიტიკური ფსევდო-ელიტები, როგორც მთავრობაში, ასევე ოპოზიციაში, მოძებნიან თუ არა თავიანთ თავში საკმარის ინტელექტუალურ რესურსებსა და შემოქმედებით ენერგიას, რომ ეს საკითხი უახლოეს ხანებში ქართული სახელმწიფოს ეროვნულ დღის წესრიგში დააყენონ.